xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Tacsi Tacsi: Marxuumka Maxamed C/laahi Kabadhe oo kamid ahaa qurba-jooga reer Somaliland    February 6, 2016
IN-NAA LILLAAHI WA IN-NAA ILAYHI RAAJICUUN   Muuse Faarax Jaambiir,khaddar Jamac Dirri, Faysa
GetAttachment.aspx Siilaanyo: Madaxweyne Taariikhda Galay. W/Q: Mustafe Cabdi‏    February 3, 2016
Madaxweynaha Somaliland Mudane, Axmed Maxamed Maxamuud Siilaanyo oo labadii maalmood ee la soo dhaaf
Tacsi Tiiraanyo Le Macalin TACSI TIIRANYO LEH MACALIMIINTA CEELAFWEYN UDIRAYAAN GERIDA KU TIMI MARXUUM CABDIRAXMAN MAXAMED MAXAMUUD‏    February 1, 2016
Maamule Yaasiin Cabdi Cabdulle Nuur ​Macalin Khaalid Maxamed maxamuud Macalin Jimcaale Warsame C
Meher Tahniyad Meher    January 31, 2016
Bahda Barsan News Waxay Hambalyo U Dirayaan Cabdishakuur Maxamuud Gahayr iyo Saamiya Cumar Axmed
Hoos u dhaca Sarrifka iyo Saamayn la’aanta Badeecadaha iyo Quutal-daruuriga    January 26, 2016
Berhayanba  waxa hoos u dhac  aad u ballaadhani ku imanayey qiimaha sarrifka ee lacagta Dollarka,
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
February 2016
M T W T F S S
« Jan    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
29  
Site stats
  • Who's Online

    1 visitors online now