xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
2 Hambalyo Meher Wacan: MAHAD WARSAME CABDULLE IYO HIBO MAXAMED + DAAWO SAWIRADDA‏    March 31, 2015
(SLF)- Maxamuud Garaad Maxamed, Suldaan Xasan Maxamed Cabdiraxman, Garyaqaaan Jamac Cilmi Xaashi,Xil
Yaman Somaliland Way Soo Dhaweynaysaa Maatida Reer Yamen: W/Q: Khadar Awrqli‏    March 31, 2015
Walaalaha reer Yamen ee dalka Somaliland door biday inay naftooda ku aaminaan waxaanu leenahay ku so
GetAttachment.aspx Hubaal Aqoonsigu Wuu Iman Maalintiisa Ee Yaan Dedaalka La Yaraysan.‏    March 31, 2015
Somaliland waa qaran tis qaaday wuxuuna hada ku dhawyahay 25 jir  waa wadan  wadamada kheyrkii
Xukuumada Oo Ku Amaanan Dhismaha Iyo Horumarka Wadanka‏    March 30, 2015
Inkastoo aan waayadan ka maqnaa  hawada  hawlo badan daraadood hadana alxamdulilaah hada waan isu
Ma Mucaaradnimaa Mise Waa Qarandumisnimo In Ciidamadeenii Qaranka Laga Ashkateeyo Wadamo Shisheeye ? W/Q Cali Xasan‏    March 30, 2015
Waxaa wax laga xumaado ah  dhamaan hadaanu nahay reer Somaliland  qarab jab inagu ah  in muraa
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
March 2015
M T W T F S S
« Feb    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  
Site stats
  • Who's Online

    2 visitors online now