xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Ila-eeg ILA-EEG iyo KULA-EEGAY maanta eegaya magac cusub oo ay usoo heleen odayaasha hawl-gabka ah ee la baxay ” madasha wadatashiga” laakiin magaca saxda ah ee looga baadhay dictionary-ga uu yahay ” Madasha wada-tashuushka”.    August 10, 2014
         ILA-EEG:    Waxay yidhaahdeen "  madasha Wada-tashiga"  oo maxaa u diiday inay
Dhammaan Masuuliyiintani Waxa ay Hambalyo Meher Wacan u Dirayaan Meherka Lamaanaha Axmed Sidiiq Yuusuf iyo Marwadiisa Ayaan Dahir Aska    August 10, 2014
Boorama- (SLF)-Madax-dhaqameedka Cuqaasha Waxgaradka Salaadiinta,dhalinyarada,aqoonyahanka iyo Dh
Somaliland:Qaran ka Arradan Wax-soosaarka Beeraha–Q/c/qaadir Askar‏    August 10, 2014
Somaliland:Qaran ka Arradan Wax-soosaarka Beeraha–Q/c/qaadir Askar   Ummadi waxay waxku
Tacsi:    August 10, 2014
Guddomiyaha Golaha Dhexe Ee Kulmiye Jaamac Ismaaciil Cige (Jaamac Shabeel), : Guddomiye Garrodi Ma
n Baarlamaanka Socda:Doodii Wal-welka Doorashooyinka.W/Q:Khadar Gureyte.    August 10, 2014
(SLF)- Waa maalinba ayaanteed, xiligan aynu hada joogno,waxaa si aada usoo badanaayey wal welka ay A
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
August 2014
M T W T F S S
« Jul    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Site stats
  • Who's Online

    3 visitors online now