xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
DSC_0014 Madaxweyne Siilaanyo Madaxweyne Dadkiisa U Horseeday Wanaaga Iyo Alle Ka Cabsiga‏    April 26, 2015
Madaxweyne Siilaanyo wuxuu muujiyey  dhaqan wanaagsan oo aan hore looga baran Madaxdii hore
index MAQAAL:Xayn Haween Bay Xoolo ku Jiraan!W/Q:Farduus maah‏    April 26, 2015
Waxaa dhaqan innoo ahaan jirtay in haweenka la maamuuso, kaas oo aan la waydiisan jirin dhaqaale ila
Doorshada waxa dib u dhaceeda masuul ka ah golaha wakiilada    April 25, 2015
Qore: Ahmd Naasir axmed.naasiir@gmail.com Doorshada aqalka madaxtooyada iyo baarlamaanka Somalil
marwo-aamina-waris-295x300 Marwada koowaad ee qaranku amaan ayay naga mudantahay    April 25, 2015
Marwada kood ee qaranka Somaliland waa hooyada iyo hoyga bulshada ee ay ka helaan dareen kalgacal, f
Qorshihii Gaafow Ee Fadhiisiinta Mishiinka Lagu Samayn Jiray E-Baasaaboorka SOMALILAND !    April 25, 2015
XOG: Mishiinka lagu sameeyo baasaboorka Somaliland waa hantida qaran oo umada reer Somaliland u dhex
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
April 2015
M T W T F S S
« Mar    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  
Site stats
  • Who's Online

    0 visitors online now