xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Mayor ismaaciil Ceerigaabo MayerkaCeerigaabo Ismaaciil X. Nuur Oo Diiday in Dadweynaha Ceerigaabo Biyo la siiyo‏    August 22, 2016
Ismaaciil Xaaji Nuur oo in Mudo ahba Biyaha magaalada Ceerigaabo Xoog ku haystey diidayna in ay Waka
hhybe Taariikh Kooban Oo Ku Saabsan Wasiirka Cusub Ee Wasaarada Duulista Farxaan Haybe W/Q: Cabdiwahaab Tooxyare.    August 16, 2016
Bismillah,waxaan Qalinka u qaatayinaan ka hadlo Taariikh ama Maqaal kooban oo ka waramaya Wasiirka C
Wasiir Baashe Wasiir Baashe Cali Jaamac: Halyey Baal-dahab ah ka galay Taariikhda Somaliland iyo Nabadaynta Gobolada Barri.    August 14, 2016
Wasiirka Wasaarada Biyaha Somaliland Mudane Baashe Cali Jaamac Waxa uu Noqday Bil Cusub oo u dhalata
n Tallow Maxaa Haybaddoodii iyo karaamadoodii Hoos U Dhigay 3 Hay’adood oo Bulshada Qiimo Weyn Ku lahaa ee la Qaddarin jiray?W/Q:Rashiid sulub caalin‏    August 10, 2016
Anigoo, intii waqtigayga ugu badnayd ku bixiyey danaha guud ee reer somaliland, oo maalinba    
mqdefault Qoraa Rashiid Shabeele iyo Cismaan Sawirle oo ka waramaya siday ula kulmeen Cilmi Boodhari Saaxiibkii‏    August 3, 2016
Qoraa Rashiid Shabeele iyo Cismaan Sawirle oo ka waramaya siday ula kulmeen Cilmi Boodhari Saaxiibki
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
August 2016
M T W T F S S
« Jul    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Site stats
  • Who's Online

    0 visitors online now