xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Beesha Subeer Awal iyo beesha Magaadle ee degan gobolka Sanaag Oo Maanta hadhimo sharafeed ku kulmay + SAWIRRO‏    July 28, 2015
Hargeysa- (SLF ) — kulan balaadhan oo hadhimo sharafeeda oo kulmiyay labada Beelood habar awal iyo
Wadani Waa laga dareeray Wadani: W/Q Khadar Cabdiraxmaan‏    July 26, 2015
Labadii todobaad ee la soo dhaafay waxaa magaalada Hargeysa aad looga dareemaayey iyo guud ahaan gob
Meher HAMBALYO MEHER WACAN: Xamse Axmed Cali iyo Safa Cabdilaahi Aadan (Cabdilaahi guray)‏    July 25, 2015
Dhamaan Bahda Shabakadda HargeisaPress.com oo kala ah Shiine Cilmi Kaahin, Mohamed Cabdiraxmaan Yaas
Mucaarid Xumada Somaliland Haysataa Waa Nasiib Daro Qaranka Lasoo Deristay.‏    July 25, 2015
24 sanadood oo lasoo gardaadinaayey JSL waxay maanta joogtaa meel si weyn loo mahadiyo, waxa
Iyamaa Gar-leh Mucaaridkii iyo Muxaafidkii Dooday…?‏    July 25, 2015
Beryahanba waxaynu la wada soconay in muran ka taagan yahay dhankii doorashada islamarkaana uu jiro
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
August 2015
M T W T F S S
« Jul    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  
Site stats
  • Who's Online

    0 visitors online now