xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Mahadinaye Allow noo daa Xukuumada madaxweyne Siilaanyo‏    December 17, 2014
somaliland waa  Dal yar oo  aan  weli Dunida aqoonsi ka helin  oo ay Taalo Musiibo ama aafo layi
Madaxweyne Siilaanyo Iyo Xukuumadiisuba Dalkay Horumarbay Gaadhsiiyeen Kuwa Ka Xunoow Ilaahay Xaasidnimada Ma Jecla Ka Waantooba Xiqdiga iyo Xasadka‏    December 10, 2014
Somaliland waxay  dhawaan way 24-jirsan doontaa ka dib dib ula soo noqoshadeedii Xornimadii
Habaryoonis Ra,yi: Ayaan Darada Xisbiga Wadani Haysataa Waa Qabyaaladuu Adhaxda Kaga Jabay Lagamana Yaabo Inuu Kasoo Kaco‏    November 30, 2014
Ayaan darada xisbiga wadani iyo dareenka shacabka somaliland ayka qabaan gudoomiyaha xisbiga wadan
Guddoomiye, Laxdu Waa Garyaqaan!    November 26, 2014
Maalin ka mid ah bishii tobnaad ee sannadkan, ayaa sheeko xiiso badani ku dhex martay lax (oo aynu u
GetAttachment.aspx Xisbiyada Mucaaridkaa Ee Ku Baaqaya Qabyaalada Maku Aamini Arkaa Qaran ?    November 14, 2014
Salaan aad u qiimo badan baan ku salaamayaa  Warbaahinta sharafta lehna sidoo kale waan salaamayaa,
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
December 2014
M T W T F S S
« Nov    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Site stats
  • Who's Online

    1 visitors online now