xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Mashruucii Biyo Galinta Tog-Wajaale Halkuu Ku Danbeeyey Tolaw Hagrashadu Ma Wasaarada Biyahaa Mise Waa Xukuumada.    June 16, 2017
Mashruucii Biyo Galinta Tog-Wajaale Halkuu Ku Danbeeyey Tolaw Hagrashadu Ma Wasaarada Biyahaa Mise W
Qalalaasaha Diblomaasiyadeed ee Qatar iyo Carabta kale: Maxaad Kala Socotaa?    June 6, 2017
Shalay 5tii June, 2017 waxa dhacay dhacdo diblomaasiyadeed oo taariikhi ah, dalal badan ayaa xidhiid
Daawo: Mooshin Ka Dhan Kelmadda DHAQAN-CELIS    May 24, 2017
- Barnaamijka kulanka Gorfaynta oo ka baxa idaacadda Radio Maqal oo laga dhegayso Oslo iyo nawaaxige
Maxaynu Ka Baranay Sanadkan 18ka May /Qalinki suxufi madax banan cabdiraxmaan maxamed xidig    May 24, 2017
iyadoo shacbiga  reer somaliland ay ka midyihiin   bulshooyinka caalamka ee dhowaan la jaanqaaday
thumbnail_vvv Hambalyadii 18 May ee Itoobiya oo Jabuuti, Turkiga, Kenya ka aamuseen, oo dareenka shacabka Somaliland    May 20, 2017
Hargeysa- Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Federaalka Itoobiya ayaa noqday dalka keliya ee ku soo hambalye
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
June 2017
M T W T F S S
« May    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
Site stats
  • Who's Online

    1 visitors online now