xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Khilaaf Maamul kii Ugu Xumaa oo Ka Bilaabmay Wasaaradda Caafimaadka, Iyo Saraakiil sare sare oo Is Casishey + Duruufaha Ku Xeeran‏    October 23, 2014
Wiigagan ugu danbeeyey waxa wasaarada caafimaadka ka socdey is casilaadyo taxana ah. Waa markii ugu
Wax Ka Baro Xanuunka Dilaaga Ah Ee Ebola W/Q Dr Mohamed-Culimo Yusuf Aw Cali‏    October 20, 2014
HORDHAC: Xanuunka loo yaqaano Ebola Virus disease (EVD) oo wakhtiyadii hore loo yaqaanay Ebola haem
Ila-eeg ILA-EEG iyo KULA-EEGAY oo maanta eegaya qabyaalada qudhunka ah ee uraysa ee xisbiga Wadani iyo Guuleed Dahir (Guuleed-Faqash) ku sumaynayaan mujtamaca ku nool Somaliland:    October 15, 2014
     ILA-EEG:    Weli niman ka badawsan oo ka qabyaalad xun yaa arkay.  Ilaahaw ha najoojin
Cabdilaahi Xaaji oktobar oo u sharaxan Barlamanka Somaliland‏    October 13, 2014
Aqoon yahan Cabdilaahi Xaaji oktobar oo ah aqoon yahan  muwadin reer Somaliland ah kuna  Dhashay g
GetAttachment.aspx Fursadaha Maalgashi Ee Somaliland Yaal W/Q Fouad Abdisalam‏    October 13, 2014
(SLF)-  Waa ii Farxad in maanta laga hadlo ama laga fikiro sidii dalkeena hodanka ah ee Somaliland
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
October 2014
M T W T F S S
« Sep    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
Site stats
  • Who's Online

    6 visitors online now