xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
thumbnail_food “ Qofku Haduu Xoolo Umadeed Barto Wuu Soo Haliilaa,Waxaanu Garanaynaa Qolooyin Waddani Galay oo Ku Calaacala Waan ku Degdegay Inaan Xirsi Raaco Waayo Laygama jareen 2500$ “ Siyaasi Jamaal Food    February 25, 2017
Hargaysa( )Jamaal Cabdiraxmaan Axmed(FOOD) oo ka tirsan Xisbiga Mucaaridka Ah ee Ucid Ayaa ka Hadlay
Siyaasigu waa ka arka kaaha ka ifaya hogga    February 24, 2017
Siyaasadda Togani waxay qayb ka tahay farshaxanka yoolka qorshaha nidaamka maamulka dowladdnimo, wax
Heersare iyo Dr. Aadan Dharaarihii UFFO Iyo Dr. Aadan Yuusuf Abbokor. Qore: Cabdishakuur Xaaji Muxumed (Heersare)    February 20, 2017
Sannad kasta maanta oo kale 20ka bisha Feebarweri waxa Somaliland looga dabbaaldegaa xuska maalin
Milicsiga saldhigyada milatari ee caalamka iyo casharrada ay Somaliland ka baran karto? (WQ: Sacad Muuse Cumar “Sacad-Makaawi”)    February 19, 2017
Marka hore haddii aynu si kooban u qeexno saldhig militari (military base) waxa weeyi “in uu wadda
Saldhigan millateri Somaliland wuxu ka dhigi doonaa goob dunidu ku tartanto By Axmed Cabdi Ducaale    February 13, 2017
Waxan soo dhawaynayaaa dalabka Dawladda imaaraadku usoo gudbisay xukuumadda Somaliland kaasi oo ah
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
February 2017
M T W T F S S
« Jan    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728  
Site stats
  • Who's Online

    0 visitors online now