xanuunka macaanka (Diabetes)

December 6, 2012 - Written by admin1

Xanuunka macaanku waa cudur aanuu jidhkaagu si habboon u isticmaali karaynin cuntada aad u cuntid inaad tamar ka hesho. Unugyadaadu waxay u baahan yihiin tamar si ay u noolaadaan una koraan.

Markaad cunto cuntid, jidhkaagu wuxuu cuntada u jajabiyaa qaab tamar ah oo loo yaqaanno glucose. Glucose waa erey kale oo loo isticmaalo macaanka .
Glucose-tu waxay tagtaa dhiiggaaga ka dibna sonkorta dhiiggaaga ayaa kor u kacda. Insulin waa hoormoon ay samayso xammeetidaadu (Pancreas). Waxay caawisaa in glucose-tu dhiiggaaga ka dhaqaaqdo ayna tagto unugyada jidhkaaga si markaas jidhkaagu uu ugu isticmaalo tamar. Dadku ma noolaan karaan insulin la’aan.

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo xanuunka macaanka ah.
• Macaanka Nooca 1, xammeetidu ma samayso insulin.
• Macaanka Nooca 2, xammeetidu ma samayso insulin ku filan ama jidhkaagu ma awoodo inuu isticmaalo insulin-ta ay xammeetidu samayso.
• Macaanka  ilmuhu uurka jiro waqtiga uurka, hooyadu ma awooddo iney sameyso insulin ku filan si ay ugu daboosho baahida hooyada iyo ilmaha labadaba.

Arrimaha Halista leh ee Xanuunka Macaanka 
Waxaad in badan halis ugu jirtaa inaad Macaan qaaddo haddii:
• Aad ka soo jeeddo qoys ay kuwa kale Macaan qabaan
• Uu miisaankaagu xad dhaaf yahay
• Aad ka weyn tahay da’da 40 sano
• Aadan fir-fircooneyn jidh ahaan
• Aad Macaanka qabtay waqtigii uurka (sonkorow ilmuhu uurka ku jiraan) ama ilmo miisaankiisu yahay  4 kiilo ama ka badan waqtiga dhalashada

 

Calaamadaha macaanka (Sonkorta):
• Haraad badan
• Daal badan
• Kaadi badan
• Arag ciiro ku jirto
• Miisanka jidhka oo aad hoos ugu dhaca
• Dhaawacyada oo si gaabis ah u bogsada
• Gaajo joogto ah
• Maqaarka oo ku cun-cuna
• Kabuubyo ama xan-xano cagaha iyo/ama gacmaha ah
• Dhibaatooyin ka yimaada dhinaca hawlaha galmada

Dadku badanaa ma laha calaamado inkastoo heerka glucose-ta dhiiggoodu ay sarrayso. Waxaa xanuunka macaanka lagaaga baari karaa iyadoo dhiig lagaa qaado.

Daryeelkaaga  
Ujeeddadu waa in heerka glucose-ta laga dhigo mid ugu dhow sida caadiga ee suuragalka ah.
Daryeelkaaga waxaa ku jiri kara:
• Qorsheynta cuntooyinka aad cunayso
• Baadhidda heerarka glucose-ta
• Calaamadaha barashada si aad u ogaatid marka heerka glucose-taadu ay aad u hooseyso ama aad u sarrayso
• Jidh dhis
• Daawo qaadasho: insulin ama kiniino

 

BY , Dr khadar ismaaciil xassan( Dr  ina camuud)

Southern medical university , china

Email : khadar102@hotmail.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Amas University

Faalooyin
Xuu Suxufi xeerka anshaxa saxaafada Somaliland ma taqaan!    April 12, 2014
Inta badan  sunaha nolosha  ayay ka mid tahay, marka cid is qabato in laba shay ay ciddaas is qaba
GetAttachment.aspx Dariiqa guusha iyo Xaqiijinta Himilada! Q.3aad. Qalinkii Suleiman Bashir Omar.    April 4, 2014
Allaa mahad leh, ammaan oo dhan isaga ayaa leh, qofkuu hanuuniyo ayaa hanuunsan, ninkuu lumiyana wax
Ila-eeg iyo Kula-eegay ILA-EEG iyo KULA-EEGAY oo maanta eegaya socdaalka wasiir Xirsi iyo weftigiisii ee degmada War-cibraan iyo degmooyinkii ka agdhawaa oo aanu cag saarin.    March 29, 2014
      ILA-EEG:    Madaxtooyadaa afka laysa saar-saaray, kuye Xirsow hadii aan War-cibraan 10
Arab Kenya legalizes polygamy without wife’s consent    March 23, 2014
Kenya's President Uhuru Kenyatta. (Reuters file photo) Kenya’s Parliament has passe
Xrs Xildhibaan Maxamed Cali Xirsi Oo Ah Wakiil Laga Soo Doorat Burco Oo Xukuumada Dhaliilay.    March 20, 2014
Xildhibaan Maxamed Cali Xirsi oo ka tirsan Golaha Wakiillada Somaliland, ayaa if-tiimiyey doorka h
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
April 2014
M T W T F S S
« Mar    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  
Site stats
  • Who's Online

    3 visitors online now