MAQAAL: Dawladda Iyo Nolosha –Qaybtii Koowaad. W/Q: Dr-Mohamed Abdilahi .

April 11, 2017 - Written by Maxamed Cabdillaahi Dubbe

Q1aad : Falsafadda dawladnimo : …………………………………………….. Dawladnimoda iyo fasiraaddeedu waxa ay in mugleh ka haysatay doodaha falsafadda siyaasadda iyo aqoonta bulsho muddo aad u dheer oo ku taxan sooyaalka uunkeena , la isla mana meel dhigin falsafadda ka dambeysa abuurka dawlad iyo waxii dadka baray ; tusaale ahaan faylasuufyada qaarkood ayaa yidhi nidaan dawladeed waxa uu salka ku hayaa in dadka taagta daran kaga gabadaan in ay adoonsadaan kuwa awoodda badani , qaar kalena waxa ay yidhaahdeen dawladdu waxa ay ka dhalatay dadaalka ay kuwa awoodda badani ugu jiraan in ay adoonsadaan kuwa awoodda yar , dawladdu waxa ay ka dhalatay damaca guumeysi iyo waxa ay ka dhalatay damaca gobonimo ayaa ah labo aragti falsafi ah oo lid isku ah hadana mid waliba leedahay maangalnimo ! sida ay labadaa aragtiyood u kala fog yihiin ayaa ay u baahsan tahay doodda ku saabsan asalka dawladeed .

Inta aynaan faqin falsafadda dawlad aynu siino qeexitaan kooban oo ah mid hadda la isla ogol yahay ; dawlad waa hanaan maamul oo leh dhul la isla yaqaan , shacab ku nool , awood xukunta ( xukuumad ) oo ay u raacdo madaxbanaani (sovereignty) iyo aqoonsi . Abuurka dawladnimoda : dadku waa noole kaga gaddisan nooleyaasha kale garaadka waxa se uu la wadaagaa dhaqamada dhalanka ah (qariizooyinka) oo ay ka mid tahay u tartamidda quudka si xubin kasta oo noole ah nolosha u xejisato (survival) , dadku tan iyo abuurkiisii waxa uu loolankaa nolosha ku la jiray nooleyaasha kale iyo dhexdiisa , waxa uu garaadku baray in ay isku duubni iyo is garabsi ku muquunin karaan dabeecada deegaanka ee ay quudka kala soo baxaan taasi waxa ay bartay in uu noqdo noole bulshaawi ah oo wada-jir u nool (social being) waxa se wali furdaamis u baahan loolanka dadka dhexdiisa iyo hardanka ka dhexeeyo xubnohiisa oo iyana keentay in ay isa sii kala bahaystaan oo kooxo kooxo gooni isula jira sii yeeshaan se ma dhamaado loolanku ugu dambeyntana loolanka ilaha quudku waxa uu halis ku yahay nolosha lafteeda si ku lid ah dhalanka (qariisada) waaridtaanka ee noole walba rabo markanna garaadku waxa uu baray in ay hindisaan hanaan kale oo ay loolankooda ku furdaamiyaan iyada oo la dhawrayo hiilkii dabeecadda la isaga garabsanayo waxaana sidaa ku abuurantay waxa aynu ugu yeedhi karno DAWLAD oo heerar badan soo martay lana horumaraysay garaadka ama koboca baraadka ! Dadka qaar waxa ay yidhaahdeen dawladnimadu waa hab ay hindiseen kuwa awoodda leh si ay qaab caqliyeysan ugu sii xejistaan qaybta libaax ee ay ka helaan ilaha dhaqaale oo waagii hore hogaaminta waxa lahaa qofka ugu xoogga badan ka dibna waxa yeesha qofka ugu ciidanka badan ilaa haddana ciddii cudud badan ayuun baa badsata ilaha dhaqaaleha iyo talintaba sidaa awgeed dawladnimadu waa hab ay dadka awoodda leh ku gumeeyaan dadka tamarta yar si ay uga badsadaan quudka nolosha iyo ilaha laga helo ka dibna dhaqamowday oo basharku qabatimeen ! kuwo kale waxa ay yidhaahdeen , maya e , dawladnimadu waxa ay ka dhalatay warwarka ay dadka jilicdasan ka qabaan in gobonimada (xornimada) laga qaado oo xataa midka awoodda leh waxa uu ka walaacsan yahay in mar uun laga taag weynaan doono ka dibna laga qaadayo

quudka uu heli karo ; warwarka taagdarro ayaa keenay in ay hindisaan dawladnimada oo ah

Comments are closed.

Amas University

Faalooyin
sadexdii Haddii Calafku Kugu Dhaco u Badalo Midho Macaan…” Sheeko Gaaban:- Saddexdii Beerwale.    July 25, 2017
Beeruhu waa jiritaanka aassaasska noloshada aadamaha, xoolaha iyo xayaawanada, wax-beeristuna waa ha
old man Indhihii Hibashada iyo Xusuusta La Ilmeeyey.    July 23, 2017
Maanta oo Axad ah ayaanu kulanay nin Oday ah oo aanu kawada tirsan nahay bahda shaqaalaha caafimaadk
BBC Soomaali Faallo: Si fiican ayay BBC-du Hargeysa ugu xustay lixdan-guuradeeda. Laakiin ma beddeli doontaa sida ay ula dhaqanto Somaliland?    July 20, 2017
Waxa Salaasadii Hargeysa lagu soo gunaanaday dabaaldeg Idaacadda iyo Telefishanka BBC-da ka socday m
DEG-DAG:- Ciidamada Booliska oo Jeelasha Ku Guray Saraakiil iyo Taageerayaal Ka Tirsan WADDANI+ Soo Dhaweyntii Weftiga Muuse Biixi ee Deegaanada Berbera oo Dadka Lagu Qasbaayey    July 18, 2017
Berbera- (SLF):-Ciidamada Booliska ee goballadaTogdheer iyo Saaxil, ayaa xalay illaa saaka xabsiga u
ahm aroos  1 HAMBALYO AROOS: Ahmed-daahir Maxamud Aw Faarax Iyo Fadxiya Xaaji Maxamed + SAWIRRO    July 17, 2017
Hargeysa— Aabo Maxamud Aw Faarax, Hooyo Faadumo Ibraahin Guled, Aamina Maxamud Aw Faarax, Cabdi Ma
Somaliland 18 May 2012..Waa Malintii… Midigta Isqabsaday
Archives
July 2017
M T W T F S S
« Jun    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  
Site stats
  • Who's Online

    0 visitors online now